Powszechnie wiadomo, że najważniejszym składnikiem odżywczym dla regeneracji oraz przyrostu masy i siły mięśni osób aktywnych fizycznie jest białko, które dostarcza aminokwasów, służących do budowania białek mięśniowych. Dawno już jednak ustalono, że aby nasz organizm mógł przebudowywać spożywane przez nas białko na białka mięśniowe, potrzebuje dużego udziału energii pochodzącej z węglowodanów. Jednocześnie białko spożywane w połączeniu z węglowodanami bardzo silnie, znacznie silniej niż samo białko lub same węglowodany, aktywuje szlaki sygnalizacyjne najsilniejszych hormonów anabolicznych, takich jak insulina i insulinopodobny czynnik wzrostu typu 1 (IGF-1), sprzyjających gromadzeniu białka przez tkankę mięśniową.
Ponadto, z uwagi na szczególne znacznie życiowe węglowodanów, tkanki zużywające najwięcej energii wykształciły zdolność ich magazynowania w postaci glikogenu. Glikogen jest wielocukrem, czyli inaczej polisacharydem, którego molekuły są budowane przez ok. 100 tys. powiązanych cząsteczek glukozy. Ostatecznie wykorzystywanym przez organizm w procesach energetycznych sacharydem jest właśnie głównie glukoza, w którą są przemieniane zasadniczo niemal wszystkie spożywane przez nas węglowodany. Szczególnie wysoką zdolnością magazynowania glukozy w postaci glikogenu odznaczają się wątroba i tkanka mięśniowa. Glikogen tworzy 5% masy wątroby i 0.7% masy mięśniowej, jednakże ze względu na ogólnie większą, całkowitą masę mięśni, w przybliżeniu 75% glikogenu naszego organizmu jest zgromadzone w tkance mięśniowej. Chociaż więc węglowodany nie są podstawowym budulcem umięśnienia, jak białka, to uwzględniając fakt, że glikogen wiąże 4-krotnie więcej w stosunku do swojej objętości wody, budują one ogólnie ok. 3% masy tkanki mięśniowej. A ponieważ budujący mięśnie anabolizm białek jest procesem niezwykle kosztownym energetycznie, dlatego od spożycia węglowodanów, w odpowiedniej proporcji do spożywanego białka, uzależnione są tempo i stopień przyrostu masy i siły mięśni w odpowiedzi na trening siłowy.
Mniej więcej tyle wiedzieliśmy dotąd o roli węglowodanów w rozwoju umięśnienia. Jednakże najnowsze badania rzucają zupełnie nowe światło na całe to zagadnienie…
Jak bowiem okazuje się w świetle tych badań, prowadzonych na izolowanych włóknach mięśniowych i mięśniach myszy przeciążonych wysiłkiem fizycznym, mięśnie w tzw. stanie hipertroficznym, czyli powiększające aktualnie swoją masę, nie tylko spalają glukozę, ale przede wszystkim intensywnie przekształcają ją w aminokwasy. Jak sugerują autorzy tych badań, przekształcona w aminokwasy glukoza może tworzyć nawet do 20% suchej masy białek powiększającej swoje rozmiary muskulatury.
Po co jednak rosnącym mięśniom aminokwasy wytwarzane z glukozy, skoro mogą przecież, przynajmniej teoretycznie, czerpać je do woli z dostarczanego z pożywieniem białka? Tego jeszcze nie wiemy. Wiemy jednak, dzięki omawianym tutaj badaniom, że wytwarzane z glukozy aminokwasy są absolutnie niezbędne do rozwoju masy mięśniowej w odpowiedzi na przeciążenia mechaniczne mięśni. A wiemy to stąd, że kiedy naukowcy zablokowali w rosnących włóknach mięśniowych aktywność enzymu przekształcającego glukozę w aminokwasy, produkcja białek mięśniowych spadła w tych włóknach o ponad 58%. Następnie naukowcy potwierdzili istnienie tej zależności u ludzi, obserwując, że genetycznie wyższa aktywność enzymów ze szlaku przemiany glukozy w aminokwasy jest jednoznacznie skorelowana z większą masą mięśniową.
Tak więc najnowsze badania potwierdzają znaczenie żywienia z udziałem węglowodanów dla formy sportowców z dyscyplin siłowych i sylwetkowych, a w szczególności kulturystów, dla których masa mięśniowa jest głównym wyznacznikiem formy.
Sławomir Ambroziak
Źródło:
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11154753/