Jak szacują specjaliści, choroba zwyrodnieniowa stawów, zwłaszcza stawów kończyn dolnych, jest jedną z najczęstszych chorób układu mięśniowo-szkieletowego, dotykających osoby w starszym wieku. Częstotliwość występowania tej przypadłości wzrasta lawinowo pomiędzy szóstą a dziewiątą dekadą życia, tworząc niezwykle poważny problem zdrowotny zarówno na poziomie jednostki, jak też całej populacji seniorów. Przy czym konsekwencją zwyrodnia stawu biodrowego lub kolanowego jest zazwyczaj upośledzenie funkcjonalności ruchowej, prowadzące bardzo często do poważnej niepełnosprawności.
U osób starszych z chorobą zwyrodnieniową stawu biodrowego lub kolanowego obserwowano równolegle deficyty w zakresie masy, siły i funkcjonalności mięśni. Taki zanik mięśni pogłębia się zawsze wraz z postępem choroby zwyrodnieniowej stawów, stając się ważnym czynnikiem rozwoju tzw. sarkopenii – słabości osób w starszych, prowadzącej do utraty samodzielności. Dlatego zapobieganie sarkopenii, co podkreślają specjaliści, ma kluczowe znaczenie dla utrzymania zdolności seniorów do wykonywania zadań życia codziennego.
W kilku przeprowadzonych niedawno badaniach dowiedziono, że aktywność ruchowa i dieta mogą zostać uznane za niefarmakologiczne metody leczenia i profilaktyki choroby zwyrodnieniowej stawów i sarkopenii. Tak więc obecnie specjalistyczny trening fizyczny jest nawet wskazywany jako jedna z podstawowych interwencji terapeutycznych w chorobie zwyrodnieniowej stawów. Przy czym trening fizyczny okazał się też niezwykle skuteczny jako środek poprawiający masę, siłę i sprawności mięśni osób starszych. Jednocześnie do grupy środków terapeutycznych, służących leczeniu choroby zwyrodnieniowej stawów, włączone zostały suplementy białkowe. A to z tego powodu, iż badania wykazały, że ponad 65% starszych osób dorosłych z chorobą zwyrodnieniową stawów kolanowych lub biodrowych spożywa znacznie mniej białka, aniżeli zalecana dzienna norma, czyli 0.8 g/kg wagi ciała, i że suplementacja diety odżywką wysokobiałkową zwiększa efektywność treningów fizycznych osób starszych.
Dowody dotyczące pozytywnego wpływu treningu fizycznego w połączeniu z suplementacją białka na mięśnie i sprawność osób starszych doczekały się 100-procentowego potwierdzenia w kilku metaanalizach i przeglądach systemowych badań naukowych. Ponieważ jednak niewiele badań skupiało się na osobach starszych z chorobą zwyrodnieniową stawów lub na osobach, które przeszły operację całkowitej plastyki stawu, dlatego też autorzy przeprowadzonej relatywnie niedawno metaanalizy skupili się na wpływie treningu fizycznego, wspomaganego suplementami białkowymi, na masę mięśniową i zdolności funkcjonalne osób starszych z chorobą zwyrodnieniową stawów kończyn dolnych (Liao, 2020).
A ten systemowy przegląd badań naukowych udowodnił, że trening fizyczny w połączeniu z suplementami białek (konkretnie białek serwatkowych) poprawia w znacznym stopniu masę i siłę mięśni, a także znosi dolegliwości bólowe, u osób starszych z chorobą zwyrodnieniową stawów kończyn dolnych, a w szczególności u tych, które przeszły operację całkowitej plastyki stawu.
Sławomir Ambroziak