I chociaż mało nasilone, niepowikłane zmiany trądzikowe bywają najczęściej przyczyną jedynie niewielkiej irytacji młodego człowieka, to jednak rozległe zmiany związane z łojotokowym zapaleniem skóry mogą prowadzić do wycofania społecznego, a pozostające po ustąpieniu choroby blizny mogą pozostawić trwałe ślady nie tylko na skórze, ale też na psychice.Trądzik pospolity to szeroko rozpowszechniona choroba skóry, która w pewnym okresie życia dotyka prawie 80% ludzkiej populacji; mowa tutaj o nastolatkach.
Najwcześniejszymi, niezapalnymi zmianami trądzikowymi są tzw. mikrozaskórniki, które powstają w wyniku zatykania się mieszków włosowych i przerostu gruczołów łojowych, ze zwiększoną produkcją łoju.Jednak w miarę pogłębiania się zmian trądzikowych, mikrozaskórniki przekształcają się w zamknięte lub otwarte zaskórniki niezapalne, które z czasem zostają skolonizowane bakteriami Propionibacterium Acnes i przekształcone do zapalnych zmian skórnych, takich jak grudki, krosty i guzkowe zmiany torbielowate.
Lepsze zrozumienie patogenezy trądziku pospolitego pozwoliło ustalić naukowcom związek pomiędzy składnikami diety a zdrowiem skóry. W badaniach m.in. ustalono, że diety o niskim ładunku glikemicznym (nisko węglowodanowe) łagodzą objawy trądziku pospolitego u nastolatków. Dowody eksperymentalne wskazują również, że zwiększone spożycie wielonienasyconych kwasów tłuszczowych szeregu omega 3 może zmniejszyć zapalne zmiany trądzikowe poprzez hamowanie syntezy mediatorów stanu zapalnego. Ponadto w badaniach dowiedziono, że codzienne dostarczanie do organizmu pożytecznych bakterii mikroflory jelitowej – Lactobacillus bulgaricus i acidophilus – łagodzi objawy trądziku poprzez hamowanie wytwarzania cytokin prozapalnych.
W badaniach wykazano także, że stan zapalny skóry łagodzi również jedno z białek mlecznych – laktoferyna – z uwagi na swoją szeroką aktywność przeciwbakteryjną i przeciwzapalną. Laktoferyna jest białkiem mlecznym frakcji serwatkowej, pozostającej po wytrąceniu kazeiny w procesie produkcji sera. Dlatego laktoferyna jest też składnikiem odżywek wysokobiałkowych, opartych na białkach serwatkowych, pod tym jednak warunkiem, że nie została wcześniej wyizolowana z frakcji serwatkowej na potrzeby przemysłu farmaceutycznego. Tak więc laktoferynę znajdziemy w odżywkach typu Whey Protein, ale tylko tych najwyższej jakości. I chociaż nie jest to główne białko serwatkowe, niemniej wiadomo, że wykazuje wybitne wysoką aktywność przeciwzapalną i przeciwbakteryjną.
Ponieważ do pewnego momentu dostępnych było jedynie niewiele informacji na temat ogólnoustrojowego działania przeciwzapalnego laktoferyny, dlatego w wykonanym swojego czasu eksperymencie (Kim, 2010) naukowcy zbadali wpływ spożywanej codziennie laktoferyny, jako dodatku do zsiadłego mleka, na młodych osobników z trądzikiem pospolitym jako chorobą zapalną skóry.
W tym trwającym 12 tygodni, kontrolowanym placebo badaniu z podwójnie ślepą próbą, ochotnicy w wieku od 18 do 30 lat albo zostali losowo przydzieleni do grupy otrzymującej codziennie zsiadłe mleko z dodatkiem 200 mg laktoferyny, albo do grupy otrzymującej taką samą ilość zsiadłego mleka bez dodatku tego białka. Liczbę i stopień zmian trądzikowych oceniano tu podczas comiesięcznych wizyt, podczas gdy stan skóry – pod względem jej nawilżenia i pH oraz zawartości powierzchniowego sebum i lipidów – na początku i po zakończeniu badania.
W ten sposób, w grupie otrzymującej laktoferynę wykazano poprawę w obszarze objawów trądziku na podstawie znacznego zmniejszenia liczby zmian zapalnych (o 38.6%), całkowitej liczby zmian trądzikowych (o 23.1%) oraz stopnia rozległości obszaru objętego trądzikiem (o 20,3%), w porównaniu z grupą placebo. Ponadto w grupie laktoferyny, w porównaniu z grupą placebo, obniżyło się też o 31.1% stężenie powierzchniowego sebum skóry.
Wprawdzie całkowita ilość tłuszczu pokrywającego powierzchnię skóry obniżyła się w obu grupach, to jednak ilość trójglicerydów i wolnych kwasów tłuszczowych zmniejszyła się w grupie laktoferyny, podczas gdy w grupie placebo zmniejszyła się tylko ilość wolnych kwasów tłuszczowych. Przy czym obniżone stężenie trójglicerydów powierzchni skóry w grupie laktoferyny okazało się istotnie skorelowane ze spadkiem ich poziomu w surowicy krwi oraz stopniem wycofania się zmian trądzikowych. W żadnej grupie nie zaobserwowano żadnych zmian ani w nawilżeniu, ani pH skóry.
Końcowe wnioski autorów tego badania były więc takie, że zsiadłe mleko wzbogacone w laktoferynę łagodzi trądzik pospolity poprzez selektywne zmniejszenie poziomu trójglicerydów w lipidach powierzchniowych skóry.
Sławomir Ambroziak